मी बायजा वाचल्यानंतर माझ्या मनात आलेला पहिला विचार म्हणजे लेखिकेने सक्षमतेनं चितारलेली स्त्री मनाची सखोलता आणि त्यांचे विविध कंगोरे याची सशक्त गुंफण.

स्त्री - मन हे गहन आणि अनेक पदरी असतं. त्याचे अनेक पदर हे न उलगडलेले असतात. त्यामुळे स्त्री-मनाविषयी किंवा एकंदरीतच तिच्या आयुष्याविषयी पुरूष लेखक लिहीण्याचा प्रयत्न करतात त्यावेळी त्यांच्या लिखाणातून जाणवणारी स्त्री-व्यक्तिरेखा एका ठराविक, साचेबद्ध कंगोऱ्यांतून लिहीली जात असावी असं मला बऱ्याचदा वाटत आलं आहे.

परंतू जेव्हा एखादी स्त्रीच स्त्रीचं आयुष्य चितारते तेव्हा तिच्या लेखनात समग्र स्त्री तर येतेच पण तिच्या जाणीवा जास्त प्रत्ययकारी पद्धतीने येतात. वाचकाला त्या पात्राच्या सजीव होण्याचा आभास देतात. आमच्या दृकश्राव्य माध्यमाच्या जगातही यासाठी स्त्रियांनी हिरीरीने पुढे आलं पाहिजे. स्त्रीचं आयुष्य त्यांच्या नजरेतून मांडलं पाहिजे असंही मला तीव्रतेने वाटत असतं.

बायजाच्या या कहाणी मध्ये बायजाचं व्यक्तिमत्व तिचं दुःख हे लेखिकेने इतक्या तपशिलाने लिहिलं आहे की बायजा हे कल्पनेने उभं केलेलं पात्र आहे असं वाटत नाही.

बायजाच्या जन्मापासून तिची सोबत करत असलेलं दुःख हे एका वेगळ्या मितीतलं, स्वतंत्र पात्र बनून आपल्याला भेटत असतं. त्या दुःखाला एखाद्या अवयवासारखं सहज मिरवताना बायजाची व्यक्तिरेखा सशक्त होते आणि प्रचंड दारिद्र्यात पिचलेली असूनही देखणी वाटते.

दुःख, राग, अगतिकता, वात्सल्य, विरह या अनेक छटा बायजाच्या व्यक्तिमत्त्वात येतात आणि वाचकाला सुरेख वाचनानुभव देतात.

हे पुस्तक जाणकार वाचकांनी नक्कीच चुकवू नये असं आहे. लेखिकेच्या साहित्यप्रवासास माझ्या अनेकानेक शुभेच्छा !

श्री. तेजपाल वाघ

अभिनेता/लेखक/दिग्दर्शक